Punjab

ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ

By Staff • Punjab Times UK Editorial Desk
ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ

ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ, ਨਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਸਲਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਕਾਰ 'ਕਿਰਪਾਨ' ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ—ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਬਹਿਸਾਂ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਦੇ ਅਸਲ ਅਧਿਆਤਮਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਜਾਂ ਇੱਕ ਆਮ ਸ਼ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

​ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। 'ਕਿਰਪਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ—'ਕਿਰਪਾ' (ਭਾਵ ਦਇਆ, ਰਹਿਮ ਜਾਂ ਮਿਹਰ) ਅਤੇ 'ਆਨ' (ਭਾਵ ਸਤਿਕਾਰ, ਇੱਜ਼ਤ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਮਾਣ)। ਇਹ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦਇਆ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਿਤਾਣਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। 1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਸਮੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਕਕਾਰ—ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਛਹਿਰਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਨ—ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ 'ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ' ਦਾ ਰੂਪ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਅੰਦਰੋਂ ਰਬ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਸੰਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਜ਼ੁਲਮ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਨਿਡਰ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਕਿਰਪਾਨ ਇਸੇ ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਪਲ ਇਹ ਚੇਤਾ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਨੈਤਿਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ।

​ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗ਼ੈਰ-ਸਿੱਖ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ 'ਡੈਗਰ' (ਖੰਜਰ) ਜਾਂ 'ਨਾਈਫ਼' (ਚਾਕੂ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 'ਖੰਜਰ' ਸ਼ਬਦ ਹਿੰਸਾ, ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਬਿਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਕਿਰਪਾਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾਨ ਲਗਭਗ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠ ਇੰਚ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਧਾਰ ਖੁੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਗਾਤਰੇ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨੀਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਪਰਚੇ (ਲੀਫ਼ਲੈੱਟ) ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। 

​ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕਿਰਪਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਦਸਤਾਰ (ਦੁਮਾਲਾ), ਖੰਡਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਵਰਗ ਦੇ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਰਪਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਹਉਮੈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦਇਆ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।ਕਿਰਪਾਨ ਇੱਕ ਸ਼ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ - ਭੱਟ ਵਹੀਆਂ / ਗੁਰੂ ਕੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ (ਸੰਪਾਦਕ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਪਦਮ) ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ:

​ਬਚਨ ਹੋਇਆ - ਤੁਸਾਂ ਕਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ, ਧਰਮ, ਕਰਮ, ਭਰਮ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਪੰਜੋਂ ਜਾਤੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਮ੍ਹੇ ਖਾਲਸਾ ਬਨਾਈ ਸਰਗੁਨ ਸਰੂਪ ਕਾਲ ਕਾ ਬਨਾ ਦੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਕੀ ਲਾਜ ਪਾਲਨਾ। ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਾਹੁਲ ਦੇਨੇ ਸੇ ਪਹਿਲੇ - ਹਮੇਂ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਦੀਏ ਹੈਂ - ਇਨ੍ਹੇ ਭੂਲ ਕੇ ਬਦਨ ਸੇ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤੁਸਾਂ ਕੋ ਨੀਲੀ ਰੰਗ ਕੀ ਕੇਸਕੀ, ਕੰਘਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਸਰਬਲੋਹ ਕਾ ਕੜਾ ਤੇ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਕਾ ਕਛਹਿਰਾ ਦੀਆ ਹੈ।

​"ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਹੁਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ - ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ - ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕੇਸਕੀ, ਕੰਘਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਸਰਬਲੋਹ ਦਾ ਕੜਾ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦਾ ਕਛਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

​ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਕੇਸ, ਕਿਰਪਾਨ, ਕਛਹਿਰਾ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ (Home Office) ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ, ਛੋਟੀ ਕਿਰਪਾਨ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਥ 'ਤੇ ਥੋਪਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ।

1849 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰ ਖੋਹ ਲਏ। ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਕੌਮ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਣੇ ਦੋ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ਲੜੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ 1878 ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਨੇ "ਹਥਿਆਰਾਂ" ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕਾਂ, ਸੰਗੀਨਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਖੰਜਰਾਂ, ਤੀਰ-ਕਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਕਟ ਤਹਿਤ, ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਕਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

​1914-1918: ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ - ਭਰਤੀ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਢਿੱਲ

​ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਡਰੋਂ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣਾ ਉਚਿਤ ਸਮਝਿਆ।

​1914 ਅਤੇ 1918 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸਨ - ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਲ ਅਣ-ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਰਹੇ - ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ।

​ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ: ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਇਸ ਲਈ ਨਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਢਿੱਲ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ 1,30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਰਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ।

​1920-1922: ਕਿਰਪਾਨ ਮੋਰਚਾ - 9-ਇੰਚ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਕਾਢ

​ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ (1920-25) ਦੌਰਾਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਾਲੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਰਪਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

​ਫਰਵਰੀ 1921 ਵਿੱਚ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੌਂ ਇੰਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬਾਈ ਦੀਆਂ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

​1921 ਵਿੱਚ, ਭੇਰਾ ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿਖੇ ਕਿਰਪਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, 9 ਇੰਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

​ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। 'ਕਿਰਪਾਨ ਮੋਰਚਾ' ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਲਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ 1922 ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਬਹਾਦਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

​1922 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ, ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

​ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ SGPC ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਪਹਿਨੀ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਰਦਾਸ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇ।

​9-ਇੰਚ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਲਕੀਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਢ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਕੱਢੀ, ਛਾਪਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ:

  • ​ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰ. 7228, 2 ਅਗਸਤ 1920: "ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਂ ਇੰਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਪਾਨਾਂ" ਨੂੰ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

  • ​ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰ. 1234, 3 ਅਗਸਤ 1925: ਇਹੀ 9-ਇੰਚ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਐਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।

​ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਸਮਰਾਟ ਬਨਾਮ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ (ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, 20 ਜੁਲਾਈ 1929) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੱਜ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁੱਠੇ ਸਮੇਤ 9-10 ਇੰਚ ਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ਇੱਕ "ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਮਾਡਲ ਤਲਵਾਰ" ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਹਮਲਾਵਰ ਹਥਿਆਰ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ।

1922 ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਛੋਟੀ ਕਿਰਪਾਨ ਆਮ ਬਣ ਗਈ - ਮਜਬੂਰੀ ਵੱਸ, ਨਾ ਕਿ ਪਸੰਦ ਨਾਲ

​1922 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਦਾ ਆਕਾਰ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕੇਵਲ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

​ਪਰ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਛੋਟੀ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਫੌਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

​ਛੋਟੀ ਕਿਰਪਾਨ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮ (ਨਿਸ਼ਾਨ) ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ।

. ਬਾਅਦ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ

  • ​1935-36 ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲੰਬਾਈ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਲੰਬਾਈ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

  • ​1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 25, ਵਿਆਖਿਆ I ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ: "ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਪਹਿਨਣਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

  • ​ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਬਰਤਾਨੀਆ): ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਜਸਟਿਸ ਐਕਟ 1988, ਧਾਰਾ 139, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਛੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਮੁੱਢਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੰਬਾਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਲੰਬਾਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ 1921 ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਵਾਲੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

​2026 ਲਈ ਸਬਕ:

​ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਆਕਾਰ, ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਦਿੱਖ (visibility) ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ "ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ" ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ 1878 ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਥ ਨੇ 1921-22 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸ ਤਰਕ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ। ਪੰਥ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰੱਦ ਕਰੇਗਾ।

​ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਡਰ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੱਲ ਤਲਾਸ਼ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਰਪਾਨ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਇਹੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ, ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ। ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਥਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਕਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ।ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਆਕਾਰ, ਕਿਸਮ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ, ਭੱਟ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ - ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 1922 ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਬਲੇਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਰਾਧਿਕ ਆਚਰਣ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸ, ਅਤੇ ਪੰਥ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਇਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ (ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼) 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਪੰਥ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ (Home Office) ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ (ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ) ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ - ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਲੀਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ - ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਰਚ 1922 ਵਿੱਚ SGPC ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ। ਸੁਤੰਤਰ ਸਮੀਖਿਆ (Independent Review) ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਕਪਾਸੜ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਕਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿਓ। ਕਿਰਪਾਨ ਕੋਈ ਬਸਤੀਵਾਦੀ "9-ਇੰਚ ਦਾ ਚਾਕੂ" ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ 1699 ਵਿੱਚ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਭੱਟ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 25 ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਇਆ (ਕਿਰਪਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਣ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।​ਕਿਰਪਾਨ 'ਕਿਰਪਾ + ਆਨ' ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਮਾਪਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।